İBB Atatürk Kitaplığı

TİTİZ VE KAPSAMLI BİR ÇALIŞMA: DÖRT ÖNEMLİ ESER YAYINA HAZIRLANDI

2022.08.17


 

 

 

İstanbul’un belleğine ışık tutan, koleksiyonlarıyla özel bir arşivi bünyesinde barındıran Atatürk Kitaplığı, dört yeni eseri İstanbul’a kazandırdı.İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü tarafından yayına hazırlanan eserler, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu tarafından tanıtıldı.

UNESCO’nun 2021 yılını Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre ve Ahi Evran anma yılı ilan etmesinin ardından bir dizi etkinlik, İBB tarafından organize edildi. Anma yılı kapsamında Atatürk Kitaplığı koleksiyonunda bulunan yazma eserlerin oluşturduğu “Fütüvet ve Fütüvetnameler Sergisi” ilgilisiyle buluşturuldu. Aynı çerçevede Hacı Bektaş Veli: Hayatı ve Dönemi Üzerine Metinler,  Fütüvvetname-i Bektaşiye, Fütüvvet ve Fütüvvetname: Makaleler, A’dan Z’ye Yunus Emre eserleri ise yayın hayatına kazandırıldı.

Nevşehir’de restorasyon sonrası  açılışı gerçekleştirilen Beştaşlar Cemevi ve Mesire alanında CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na eşlik eden İBB Başkanı İmamoğlu, bu dört önemli eserin tanıtımını da burada gerçekleştirdi. Kitapların tek tek tanıtımına yer veren Başkan İmamoğlu, her birinin çok değerli olduğunu vurguladı.


ESERLER HAKKINDA BİLGİ

Hacı Bektaş Veli: Hayatı ve Dönemi Üzerine Metinler. Yay. haz. Bülent Bilmez ve Serhat Bozkurt, İstanbul: İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü, 2022, 344 s.

Üç bölümden oluşan Hacı Bektaş Veli kitabının birinci bölümü Hacı Bektaş Veli’nin dönemine odaklanmaktadır. Bu bölümde yer alan ilk metin Fuat Köprülü tarafından 1925 yılında yazdığı bir makale iken sonuncusu 2019 yılında Rıza Yıldırım tarafından yazılmış bir kitaptır. Ayrıca Claude Cahen, İrene Melikoff, Suraiya Faroqhi, Ahmet Yaşar Ocak, Ahmet T. Karamustafa, Muhammet Ali Soltani, Ayfer Karakaya-Stump ve Racher Goshgarian’ın metinlerinden kesitler seçilmiştir. Bu bölümle amaçlanan Hacı Bektaş Veli’nin dönemine ayrıntılı bakmaktır. Konu hakkında farklı zaman ve mekanda yazılmış farklı görüşleri içeren, birbiriyle tartışan metinler seçilmiştir. Bununla dönemi hakkında farklı görüşleri okuyucuya bir arada sunmaktır.

Hayatı hakkındaki ikinci bölüm ise 1927-2019 yılları arasında yazılmış metinlerden oluşmaktadır. Bu bölüm için Baha Said, John Kingsley Birge, Fuat Köprülü, Abdülbâki Gölpınarlı, Mürsel Öztürk, Ahmet T. Karamustafa, Ahmet Yaşar Ocak, İrene Melikoff, Ayfer Karakaya-Stump, Abdurrahman Güzel, Rıza Yıldırım’ın metinlerinden kesitler seçilmiş.

Son bölümü olan Tarihi Kaynak Metinler bölümü, dönemi ve hayatı hakkındaki bölümlerde araştırmacıların çalışmalarına kaynaklık eden tarihi metinleri içermekte. Bu kaynaklardan ilki 1353-54 yılında Ahmed Eflâkî tarafından yazılmış Menâkıbu’l-ârifîn eseridir. Son metin ise 1919 yılında Ali Emiri tarafından vakfiyelere dayanarak Hacı Bektaş Veli’nin doğum ve ölüm tarihini tartışan ve kaynaklarda sıkça kullanılan kısa notudur. Elvan Çelebi, Aşıkpaşazade, Mehmed Neşri, Sâdık Abdal, Oruç Bey, Lamii Çelebi, Vahidi, Taşköprülüzade, Gelibolulu Mustafa Ali ve Evliya Çelebi’nin Hacı Bektaş Veli hakkında yazdıkları; Anonim Tavrih-i Al-i Osman, Kolu Açık Hacım Sultan Hacı Bektaş Veli, Abdal Musa Seyyid Ali Sultan ve Kaygusuz Abdal velayetnamelerindeki Hacı Bektaş Veli hakkındaki bilgiler bu bölümde okuyucuya sunulmuş.

Kitaba İBB Atatürk Kitaplığı, K407 numaralı yazmadan resimler de eklenmiş olup 93 varaktan oluşan (18 varakı boş) yazmanın ilk kısmında Arapça ve Türkçe dualar, salavatnameler ve bazı Arapça duaların tercümeleri yer almıştır. 35 varaktan sonra önemli Alevi-Bektaşi şairlerinden Haşim Paşa (Baba), Viranî Baba, Derviş Hamid Dede, Sersem Ali, Hataî, Pir Sultan, Nesimî, Kaygusuz Abdal, Abdal Musa, Perişan Baba, Turabî Baba gibi kişilerin nutuk ve nefeslerinden örnekler vardır. 

Yazmanın 82b varakında “el-fakir el-hakir Mahmud Baba 1248” (1832-33) kaydı düşülmüştür. Bu kayıttan hareketle söz konusu yazmanın 1832-33 yıllarına ve Mahmud Baba adlı bir şahsa ait olduğu varsayılabilir. Adı geçen kişinin (yaklaşık) 1189 (1775) - 1277 (1860-61) yılları arasında yaşamış, Rumelihisarı Şehitlik Dergâhı postnişini Mahmud Baba olması muhtemeldir.

1826’da Bektaşi dergâhlarının kapatılmasından sonra Kütahya’ya sürgün edilen Rumelihisarı Şehitlik Dergâhı postnişini Mahmud Baba, 1832’de affedilip İstanbul’a dönmüş ve görevini ölümüne kadar sürdürmüştür.

Fütüvvetname-i Bektaşiye. Yay. haz. Hüseyin Türkmen ve İrfan Dağdelen. İstanbul: İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü, 2022, 225 s.

Yine “UNESCO 2021 Hacı Bektaş Veli Anma Yılı” kapsamında hazırlanan Fütüvvetname-i Bektaşiyye, İBB Atatürk Kitaplığı koleksiyonunda bulunan aynı adlı yazma eserin yeni yazıya aktarılmış metni ve tıpkıbasımından oluşmaktadır. Bu kitabın yayımlanmasında temel amaç, fütüvvetname ve Bektaşilik çalışmalarına katkı sağlamak ve bu çerçevede İBB Atatürk Kitaplığı koleksiyonundaki özgün eserlerin okura sunulmasının yolunu açmaktır.

Gölpınarlı, Abdülbâki. Fütüvvet ve Fütüvvetname: Makaleler. İstanbul: İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü, 2022, 478 s.

“UNESCO 2021 Ahi Evran Anma Yılı” kapsamında hazırlanan bu kitapta, değerli araştırmacı Abdülbâki Gölpınarlı’nın 1949-1956 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası’nda yayımlanan fütüvvet ve fütüvvetnameler hakkındaki makaleleri bir araya getirilmiştir. Tasavvuf konusundaki eserleriyle bu alanı besleyen Gölpınarlı’nın çalışmaları, fütüvvet kavramı ve tasavvuf edebiyatının özel bir türü olan fütüvvetname hakkında birincil kaynak niteliği taşımaktadır. Mecmua sayfaları arasında kalan ve sadece ilgili araştırmacıların zorlukla ulaşabildiği makaleleri tek kitapta birleştirmek, bu önemli çalışmaları her düzeyden okur ve araştırmacı için ulaşılır kılacaktır.

Halman, Talât Sait. A’dan Z’ye Yunus Emre. Editör Nihal Boztekin. 2. bs. İstanbul: İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü, 2022, 84 s. 

“UNESCO 2021 Yunus Emre Anma Yılı” kapsamında hazırlanan A’dan Z’ye Yunus Emre, 20. yüzyılın edebiyat duayenlerinden Talât Sait Halman’ın daha önce aynı adla yayımlanmış kitabını yeni bir tasarım anlayışıyla ve yazarın kızı Defne Halman’ın sunuş yazısıyla yeniden gündeme taşımaktadır. Kitapta Anadolu coğrafyasının haklı gururu olan kültür ve dil dehası Yunus Emre ve onun düşünce dünyası, 20. yüzyıl edebiyat duayenlerinden Talât Halman tarafından özgün bir şairane dille ve sıra dışı bir kapsayıcılıkla sunulmaktadır.

 

Arşiv

Adres: Miralay Şefik Bey Sok. No: 6  Taksim, Beyoğlu - İstanbul
Telefon: 0(212) 249 95 65  -  0(212) 249 09 45
E-Mail: kutuphanemuzeler@ibb.gov.tr

Twitter
Instagram 
Facebook

 

 

 
© 2013 İstanbul. Her hakkı mahfuzdur. İbb Taksim Atatürk Kitaplığı