Osmanlı baruthane yapılarından günümüze ulaşmayı başaran önemli bir örnek olan Ataköy Baruthanesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı’na bağlı İBB Miras ekiplerinin yürüttüğü kapsamlı restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından “Baruthane” ismiyle kamusal bir yaşam alanına dönüştürüldü.
Kütüphane, müze, seyir terası, kültürel etkinlik alanları, çok amaçlı birimler ve sosyal mekânlar gibi çeşitli kullanım alanlarıyla Baruthane, 9 Ocak 2024’te İstanbulluların hizmetine sunuldu. Kente kazandırılan bu yeni alan, sadece tarihi bir yapının korunmasını sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda kültür ve sanatın gündelik yaşamla buluşmasını da mümkün kılıyor.
Baruthane, bünyesinde yer alan sosyal alanlarıyla İstanbul’un kültür sanat hayatına yeni bir soluk getirirken 250 metrekarelik sergi alanına sahip Baruthane Müze de bu dönüşümün önemli bir parçası olarak öne çıkıyor
Ataköy Baruthanesi’nin Kısa Tarihi
İstanbul Baruthanesi, Bakırköy Baruthanesi, Baruthâne-i Âmire isimleriyle bilinen yapının inşasına 1698 yılında başlanmış, 1700 yılında tamamlanmıştır. 1701 yılında ise fabrikada üretime geçilmiştir.
1707’de yaşanan kazada baruthanenin bütün binaları yıkılmış ve yeniden inşa edilmiştir. 1725 yılında çıkan yangında harap olan yapının yanan kısımları onarılarak 1727’de tekrar faaliyete geçilmiştir.
İlerleyen yıllarda da yaşanan kazalar sonucu çeşitli yangınlar çıkmış ve onarımlar sürmüştür. 1896 yılına gelindiğinde ise Baruthane içerisinde yeni tesisler kurularak dumansız barut üretimine başlanmıştır.
Cumhuriyet döneminde yapı, Askeri Fabrikalar İdaresi’ne geçmiş; 1955 yılında ise Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na devredilmiştir. 1972’de Ataköy Turistik Tesisleri tarafından işletilen yapı sonraki dönemlerde farklı işlevlerde kullanılmıştır. Baruthâne-i Âmire’den günümüze ulaşan yapılardan bazıları dört dikdörtgen planlı yapı, nöbet kulesi, çeşme ve Hünkâr Köşkü’dür.
Mülkiyeti 2018 yılında İBB’ye verilen Baruthane’nin rölöve ve restitüsyon projeleri 2020, yeniden kullanım projesi 2022 yılında onaylanmıştır. Yapı, yeniden işlevlendirme projesiyle İstanbul’a kazandırılmıştır.
Adres: Ataköy 2-5-6. Kısım Mah. Rauf Orbay Cad. Bakırköy/İstanbul
